Vitrifikasyon, yumurta ve embriyoların yüksek yoğunluklu koruyucu çözeltiler kullanılarak saniyeler içinde −196 °C’ye soğutulduğu çok hızlı dondurma yöntemidir. Bu hızda dondurmada hücre içinde buz kristali oluşmaz; hücre cam benzeri bir yapıya geçerek korunur.
Vitrifikasyon, eski yavaş dondurma yönteminin yerini büyük ölçüde almıştır ve bugün yumurta dondurma ile embriyo dondurmanın standart yöntemidir. Laboratuvarda deneyimli embriyologlar tarafından, belirli protokollere göre uygulanır.
Kişiselleştirilmiş tedavi planınız için görüşmeye bekliyoruz.
Size özel tedavi protokolünüzü oluşturmak ve tüm sorularınızı yanıtlamak için buradayız.
Hücrelerin büyük bölümü sudan oluşur. Yavaş dondurmada bu su donarken buz kristallerine dönüşür ve hücre yapısına zarar verebilir. Vitrifikasyonda ise hücredeki suyun büyük kısmı koruyucu çözeltilerle yer değiştirir ve hücre o kadar hızlı soğutulur ki sıvı, kristalleşmeden katılaşır.
Bu sayede özellikle yumurta gibi suyu bol, hassas hücrelerde çözme sonrası sağ kalım yavaş dondurmaya göre belirgin biçimde artmıştır. Yine de her yumurta veya embriyonun çözme işleminden sağlam çıkması garanti değildir.
Vitrifikasyon hangi durumlarda kullanılır?
Yumurta dondurma
Embriyo dondurma
Tüm embriyoların dondurulması (freeze-all)
Genetik test sonucu bekleyen embriyolar
Tıbbi nedenle ertelenen transferler
Sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulmasında ise genellikle farklı protokoller kullanılır. Hangi yöntemin uygulanacağı, saklanacak hücre veya dokunun özelliklerine göre embriyoloji laboratuvarında belirlenir.
Vitrifikasyon nasıl yapılır?
Adım 01
Denge çözeltisi
Yumurta veya embriyo, düşük yoğunluklu koruyucu çözeltide genellikle 5–15 dakika bekletilerek hücre içindeki suyun bir kısmının dışarı çıkması sağlanır.
Adım 02
Vitrifikasyon çözeltisi
Ardından yüksek yoğunluklu vitrifikasyon çözeltisine alınır; koruyucu maddelerin zararlı etkisini sınırlamak için bu aşama en fazla yaklaşık bir dakika sürer.
Adım 03
Taşıyıcıya yükleme
Hücre, çok küçük bir sıvı hacmiyle birlikte üzerinde kimlik bilgilerinin bulunduğu taşıyıcıya yerleştirilir.
Adım 04
Sıvı azota daldırma
Taşıyıcı doğrudan −196 °C’deki sıvı azota daldırılır; bu sırada soğuma hızı dakikada 10.000 °C’yi aşar. Ardından saklama tankına kaldırılır.
Adım 05
Çözme (ısıtma)
Kullanım zamanı geldiğinde hücre hızla ısıtılır ve sırayla farklı çözeltilerden geçirilerek koruyucu maddelerden arındırılır.
Kişiselleştirilmiş tedavi planınız için görüşmeye bekliyoruz.
Size özel tedavi protokolünüzü oluşturmak ve tüm sorularınızı yanıtlamak için buradayız.
Yavaş dondurmada sıcaklık programlı bir cihazla kademeli olarak düşürülür, işlem yaklaşık 1,5–2,5 saat sürer ve hücre içinde buz kristali oluşma riski bulunur. Vitrifikasyonda ise soğutma saniyeler içinde gerçekleşir ve buz kristali oluşmaz.
Bu fark özellikle yumurta dondurmada önemlidir: yumurtaların çözme sonrası sağ kalımı vitrifikasyonla belirgin biçimde artmış ve yumurta dondurma ancak bu yöntemle yaygın olarak uygulanabilir hâle gelmiştir.
Sonucu neler etkiler?
Dondurulan hücrenin türü ve kalitesi
Dondurma sırasındaki kadın yaşı
Laboratuvar deneyimi ve kalite kontrol
Saklama tanklarının izlenmesi
Çözme işleminin doğru uygulanması
Hiçbir test, ilaç, cerrahi veya laboratuvar yöntemi tek başına gebelik garantisi vermez. Kişisel olasılık; yaş, tanı, embriyo ve sperm özellikleri ile önceki tedavi deneyimi üzerinden açıklanmalıdır.
Riskler ve sınırlar
Vitrifikasyonun en önemli sınırlılığı, her yumurta veya embriyonun çözme işleminden sağlam çıkmamasıdır. Ayrıca yöntemin başarısı büyük ölçüde laboratuvar deneyimine ve saklama koşullarının kesintisiz izlenmesine bağlıdır.
Çalışmalar, vitrifikasyonla dondurulmuş yumurta veya embriyolardan doğan bebeklerde doğumsal anomali sıklığının, taze yumurta ya da taze embriyoyla yapılan tüp bebek tedavilerine göre belirgin biçimde artmadığını göstermektedir. Dondurulmuş embriyo transferinden sonra ise gebelikte yüksek tansiyon ve gebelik haftasına göre iri bebek riskinin bir miktar arttığı bildirilmiştir. Uzun dönem izlem çalışmaları sürmektedir.
Tavmergen IVF’de vitrifikasyon yaklaşımı
Tavmergen IVF embriyoloji laboratuvarında yumurta ve embriyolar vitrifikasyon yöntemiyle dondurulur; saklanan her örnek mevzuatın öngördüğü formlarla kayıt altına alınır.
İzmir’deki merkezimizde ilk görüşmeden takip sürecine kadar sorularınızı açıkça konuşabilir, olası yolların yarar ve sınırlarını öğrenebilirsiniz. Kişisel değerlendirme için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Psikolojik destek
Tüm süreçte klinik psikoloğumuzla yanınızdayız.
Tedavi öncesinde, sırasında ve sonrasında aklınızdan geçenleri ve hissettiklerinizi konuşmak için görüşme talep edebilirsiniz.
Yavaş dondurmada sıcaklık kademeli olarak düşürülür ve hücre içinde buz kristalleri oluşabilir. Vitrifikasyonda ise yüksek yoğunluklu koruyucu çözeltiler ve çok hızlı soğutma sayesinde hücre buz kristali oluşmadan cam benzeri bir yapıya geçer; bu nedenle yumurta ve embriyolarda çözme sonrası sağ kalım daha yüksektir.
Dondurma Yöntemleri
Yumurta ve embriyolar, −196 °C’deki sıvı azotta biyolojik süreçlerin pratikte durduğu koşullarda saklanır. Çalışmalar, saklama süresinin dondurulmuş yumurtaların canlılığını ve gebelik şansını etkilemediğini göstermektedir. Embriyolarda ise bazı geniş çalışmalarda saklama süresi uzadıkça gebelik oranlarında hafif bir düşüş bildirilmiştir; bu düşüşün saklamanın kendisinden mi, hasta ve embriyo özelliklerinden mi kaynaklandığı netleşmemiştir. Saklama süresinin doğan bebeklerin sağlığını olumsuz etkilediğine dair bir bulgu yoktur. Yasal saklama süreleri ise mevzuatla belirlenir.
Dondurma Yöntemleri
Çalışmalar, vitrifikasyonla dondurulmuş yumurta veya embriyolardan doğan bebeklerde doğumsal anomali sıklığının, taze yumurta ya da taze embriyoyla yapılan tüp bebek tedavilerine göre belirgin biçimde artmadığını göstermektedir. Tüp bebek yöntemleriyle doğan bebeklerde, doğal yolla oluşan gebeliklere kıyasla doğumsal anomalilerde küçük bir artış bildirilmektedir; bu fark dondurma işlemine özgü değildir. Dondurulmuş embriyo transferinden sonra ise gebelikte yüksek tansiyon ve gebelik haftasına göre iri bebek riskinin bir miktar arttığı bildirilmiştir. Uzun dönem izlem çalışmaları sürmektedir.
Tüp bebek tedavileri tamamen kişiye özel olarak planlanmalıdır. Yani her çiftin, erkek ve kadın olmak üzere medikal durumları detaylı bir şekilde incelenerek tedavi kararları alınmalıdır. Herhangi bir tedavi, teknik ya da teste dair burada verilen herhangi bir bilgi, tek başına bir çiftin üreme sorununun çözümü olamaz. Kendi durumunuza dair detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
