Yumurta dondurma (oosit kriyoprezervasyonu), yumurtalıkların ilaçla uyarılmasının ardından toplanan olgun yumurtaların döllenmeden, vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yöntemiyle −196 °C’de sıvı azot içinde saklanmasıdır. Amaç, kadının doğurganlığını ileride kullanılmak üzere korumaktır.
Türkiye’de yumurta dondurma, Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları Yönetmeliği’nde sayılan tıbbi zorunluluk hâllerinde yapılabilir: kemoterapi veya radyoterapi gibi yumurtalıklara zarar verebilecek tedavilerden ve yumurtalık işlevini kaybettirecek ameliyatlardan önce; ayrıca yumurtalık rezervi düşük olup henüz doğum yapmamış ya da ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan kadınlarda, üç uzman hekimden oluşan sağlık kurulu raporuyla.
Kişiselleştirilmiş tedavi planınız için görüşmeye bekliyoruz.
Size özel tedavi protokolünüzü oluşturmak ve tüm sorularınızı yanıtlamak için buradayız.
Kadınlar doğuştan belirli sayıda yumurtayla dünyaya gelir; yaş ilerledikçe yumurtaların hem sayısı hem de kromozom açısından normal olanların oranı azalır. Yumurta dondurmada, dondurma sırasındaki yaşta elde edilen yumurtalar saklanır ve çözüldüklerinde bu yaşa ait özelliklerini korurlar.
Dondurulan yumurtalar, ileride evlilik içinde tüp bebek tedavisi gerektiğinde çözülür ve mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle eşin spermiyle döllenir. Türk mevzuatına göre dondurulan yumurtalar yalnızca kişinin kendisi tarafından, evlilik içinde kullanılabilir. Yumurta dondurma ileride gebeliği garanti etmez; başarı büyük ölçüde dondurma sırasındaki yaşa ve saklanan olgun yumurta sayısına bağlıdır.
Yumurta dondurma kimler için uygundur?
Kanser tedavisi öncesinde
Yumurtalıklara zarar verebilecek ameliyatlar öncesinde
Düşük yumurtalık rezervi (henüz doğum yapmamış)
Ailede erken menopoz öyküsü
Sağlık kurulu raporuyla belgelendirme
Yönetmelik, bu tıbbi zorunluluklar dışında (örneğin yalnızca ileri yaşta çocuk sahibi olma planı nedeniyle) yumurta dondurulmasına izin vermez. Uygunluk; yaş, AMH düzeyi, antral folikül sayısı ve tıbbi öykü birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Yumurta dondurma süreci adım adım
Adım 01
Ön değerlendirme
Yumurtalık rezervi AMH testi ve ultrasonla antral folikül sayımı yapılarak değerlendirilir; tıbbi öykü ve yasal uygunluk gözden geçirilir.
Adım 02
Yumurtalıkların uyarılması
Hormon iğneleriyle yumurtalıklar genellikle 8–14 gün (yaklaşık 1–2 hafta) uyarılır; gelişim ultrason ve kan testleriyle izlenir. Kanser tedavisi nedeniyle zaman kısıtlı olduğunda uyarım adet döngüsünün herhangi bir gününde başlatılabilir.
Adım 03
Yumurta toplama
Yumurtalar yeterli büyüklüğe ulaştığında çatlatma iğnesi yapılır ve genellikle 34–36 saat sonra, kısa süreli sedasyon ya da anestezi altında ultrason eşliğinde toplanır. Cinsel ilişki deneyimi olmayan ya da vajinal yoldan işlem yapılamayan kadınlarda yumurtalar, uygun hastalarda karın duvarından ultrason eşliğinde toplanabilir; yöntemin uygunluğuna hekim karar verir.
Adım 04
Vitrifikasyon
Toplanan yumurtalardan olgun olanlar, buz kristali oluşumunu önleyen vitrifikasyon yöntemiyle hızla dondurulur ve sıvı azot tanklarında saklanır.
Adım 05
Saklama ve kullanım
Saklama süresi bir yılı aşarsa her yıl imzalı dilekçeyle saklama isteğinin sürdüğü bildirilir; yönetmeliğe göre saklama en fazla beş yıldır, daha uzun süre için Sağlık Bakanlığı izni gerekir. Yumurtalar, ileride evlilik içinde tüp bebek tedavisinde çözülerek kullanılır.
Kişiselleştirilmiş tedavi planınız için görüşmeye bekliyoruz.
Size özel tedavi protokolünüzü oluşturmak ve tüm sorularınızı yanıtlamak için buradayız.
Dondurulması gereken yumurta sayısı için herkese uyan tek bir sayı yoktur. En belirleyici etken dondurma sırasındaki yaştır: genç yaşta dondurulan yumurtalarda kromozom açısından normal yumurta oranı daha yüksek olduğu için, aynı sayıda yumurtayla ileride gebelik olasılığı daha yüksektir. Bazı kadınlarda hedeflenen sayıya ulaşmak için birden fazla uyarım döngüsü gerekebilir.
Gerçekçi beklenti, yaş ve yumurtalık rezervi birlikte değerlendirilerek kişiye özel olarak konuşulmalıdır. Rezervi çok düşük olan kadınlarda tek döngüde az sayıda yumurta elde edilebileceği bilinmelidir.
Başarıyı ve zamanlamayı neler etkiler?
Dondurma sırasındaki yaş
Dondurulan olgun yumurta sayısı
Laboratuvarın dondurma ve çözme deneyimi
Kullanım sırasında eşin sperm kalitesi
Rahmin ve genel sağlığın gebeliğe uygunluğu
Hiçbir test, ilaç, cerrahi veya laboratuvar yöntemi tek başına gebelik garantisi vermez. Kişisel olasılık; yaş, tanı, embriyo ve sperm özellikleri ile önceki tedavi deneyimi üzerinden açıklanmalıdır.
Riskler ve sınırlar
Yumurtalık uyarımı sırasında yumurtalıkların aşırı uyarılması (OHSS) görülebilir; güncel ilaç protokolleriyle bu risk belirgin biçimde azaltılabilir, ancak tamamen ortadan kaldırılamaz. Yumurta toplama işleminde ciddi kanama ve enfeksiyon nadirdir; işlem sonrasında hafif kasık ağrısı ve lekelenme olabilir.
Vitrifikasyonla dondurulan yumurtaların büyük kısmı (çalışmalarda yaklaşık yüzde 80–95’i) çözme işleminden sağlam çıkar; ancak bir kısmı sağlam çıkmayabilir, döllenmeyebilir veya embriyo gelişimi durabilir. Bu nedenle yumurta dondurma, gelecekte gebelik olasılığını koruyan ancak garanti etmeyen bir yöntem olarak görülmelidir.
Tavmergen IVF’de yumurta dondurma yaklaşımı
Tavmergen IVF’de yumurta dondurma kararı; yasal uygunluk, yaş, yumurtalık rezervi ve varsa kanser tedavisinin zamanlaması birlikte değerlendirilerek verilir. Kanser tanısı alan hastalarda planın, kanser tedavisini geciktirmeyecek şekilde onkoloji hekimiyle birlikte yapılması önerilir.
Sağlık kurulu raporu, saklama süresi ve yıllık onay gibi yasal adımlar sürecin başında açıkça paylaşılır. Kişisel uygunluk değerlendirmesi için hekiminizle görüşebilirsiniz.
Psikolojik destek
Tüm süreçte klinik psikoloğumuzla yanınızdayız.
Tedavi öncesinde, sırasında ve sonrasında aklınızdan geçenleri ve hissettiklerinizi konuşmak için görüşme talep edebilirsiniz.
Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları Yönetmeliği’ne göre yumurta dondurma; kemoterapi veya radyoterapi öncesinde, yumurtalık işlevini kaybettirecek ameliyatlardan önce ve yumurtalık rezervi düşük olup henüz doğum yapmamış ya da ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan kadınlarda, üç uzman hekimden oluşan sağlık kurulu raporuyla yapılabilir. Bu tıbbi zorunluluklar dışında yumurta dondurulması mevzuata göre mümkün değildir.
Dondurma Yöntemleri
Evet. Mevzuatta sayılan tıbbi zorunluluk hâllerinden biri varsa medeni durumdan bağımsız olarak yumurta dondurulabilir. Cinsel ilişki deneyimi olmayan kadınlarda yumurtalar, uygun durumlarda karın duvarından (abdominal yolla) toplanabilir. Dondurulan yumurtalar ileride yalnızca evlilik içinde, eşin spermiyle kullanılabilir.
Dondurma Yöntemleri
Yönetmeliğe göre üreme hücreleri en fazla beş yıl saklanabilir; daha uzun saklama Sağlık Bakanlığı iznine bağlıdır. Saklama süresi bir yılı aşarsa her yıl imzalı dilekçeyle saklama isteğinin sürdüğünün bildirilmesi gerekir.
Dondurma Yöntemleri
Garanti etmez, ancak ileride gebelik olasılığını korumaya yardımcı olur. Dondurulan yumurtaların tamamı çözme sonrasında sağlam kalmayabilir, döllenmeyebilir veya gelişmeyebilir. Gebelik olasılığı en çok dondurma sırasındaki yaşa ve saklanan olgun yumurta sayısına bağlıdır.
Yumurta, Sperm ve Embriyo Dondurma
Yumurta sayısı ve kalitesi yaşla birlikte azaldığından, yumurtalar ne kadar genç yaşta dondurulursa ileride gebelik olasılığı o kadar yüksek olur; büyük merkez serilerinde 35 yaştan sonra belirgin bir düşüş görülmüştür.
Türkiye’de yumurta dondurma yalnızca yönetmelikte sayılan tıbbi zorunluluk hâllerinde yapılabilir: kemoterapi veya radyoterapi öncesi, yumurtalık işlevini kaybettirecek ameliyatlar öncesi ya da sağlık kurulu raporuyla belgelenmiş düşük yumurtalık rezervi (henüz doğum yapmamış olma) veya ailede erken menopoz öyküsü. Uygun olup olmadığınız ve zamanlama hekim değerlendirmesiyle belirlenir.
Tüp bebek tedavileri tamamen kişiye özel olarak planlanmalıdır. Yani her çiftin, erkek ve kadın olmak üzere medikal durumları detaylı bir şekilde incelenerek tedavi kararları alınmalıdır. Herhangi bir tedavi, teknik ya da teste dair burada verilen herhangi bir bilgi, tek başına bir çiftin üreme sorununun çözümü olamaz. Kendi durumunuza dair detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
